Χρήστος Σωτηρακόπουλος: Μια πραγματικά φοβερή δουλειά για τους 9 κορυφαίους Έλληνες ποδοσφαιριστές

Τέτοιες μέρες το 1959, ξεκίνησε ουσιαστικά η ιστορία της Πρώτης Εθνικής στην Ελλάδα. Ήταν το απαύγασμα μιας διαδρομής που ο κόσμος περίμενε πώς και πώς, ώστε να υπάρξει επιτέλους ένα ενιαίο πρωτάθλημα σε μόνιμη βάση. Με αφορμή αυτή την ιστορική αφετηρία, είχα τη χαρά να κρατήσω στα χέρια μου και να μελετήσω ένα πολύ ωραίο βιβλίο του Γιώργου Πόλ. Παπαδάκη, «Οι εννέα κορυφαίοι Έλληνες ποδοσφαιριστές», με πολύ μεγάλες φυσιογνωμίες και στο εξώφυλλο και στο βιβλίο μέσα (Εκδόσεις Δρόμων).

Ο Γιώργος είναι ένας πολυσχιδής συγγραφέας και λογοτέχνης, με μεγάλο έργο. Έχει γράψει βιβλία διάφορα, όπως μυθιστόρημα, παιδική όπερα, comics, αλλά και βιβλία πάνω στο παλιό ποδόδφαιρο. Έχει σπουδάσει όμως μαθηματικά και στατιστική, το βιβλίο έχει πολλά μέσα, προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών. Από τη μέρα που μου στάλθηκε το βιβλίο, του ξεκαθάρισα ότι ήθελα χρόνο —ένα δίμηνο με τρίμηνο— γιατί ήθελα να το διαβάσω ολόκληρο και προσεκτικά πριν το παρουσιάσω. Και ομολογώ ότι έχω εντυπωσιαστεί με τις πολύ ωραίες ιστορίες και το υλικό του. Πρόκειται για μια πραγματικά φοβερή δουλειά και με ένα πολύ ωραίο πρόλογο του φίλου και συνεργάτη Άγγελου Μενδρινού.

Να πω ότι είναι ένα πάρα πολύ ωραίο βιβλίο, έχει πολλά ενδιαφέροντα μέσα εκτός από τα στατιστικά και τα αποκόμματα εφημερίδων έχει παλίες φωτογραφίες καθώς και σκίτσα. Ζούμε πλέον στην εποχή της απόλυτης καταμέτρησης των πάντων. Όμως, αν αναλογιστούμε το παρελθόν, θα συνειδητοποιήσουμε ότι κινδυνεύαμε να περάσουν τα χρόνια και να μη γνωρίζουμε πόσες ασίστ έδωσε ο Δομάζος, ο Δαβουρλής ή ο Παπαϊωάννου.

Αυτό που έκανε ο συγγραφέας είναι εξαιρετικά σημαντικό. Στο εξωτερικό, και συγκεκριμένα στην Αγγλία όπου πραγματοποιώ έρευνες συνεχώς, δεν υπάρχουν τέτοια στοιχεία πριν από το 1993 ή το 2003. Για να τα βρει κανείς, πρέπει να κάτσει ματς-με-ματς και να ξεσκονίσει τα reports των αγώνων στις παλιές εφημερίδες. Αυτόν ακριβώς τον άθλο πέτυχε ο Γιώργος Πόλ. Παπαδάκης, κάνοντας μια σπουδαία μαθηματική στατιστική καταγραφή.

Η επιλογή των εννέα συγκεκριμένων ποδοσφαιριστών (Κ. Δαβουρλής, Γ. Δεληκάρης, Μ. Δομάζος, Γ. Κούδας, Τ. Λουκανίδης, Θ. Μπέμπης, Κ. Νεστορίδης, Μ. Παπαϊωάννου, Β. Χατζηπαναγής) συγκεντρώνει ακριβώς τα χαρακτηριστικά που ορίζουν τους κορυφαίους παγκοσμίως και είναι σημείο αναφοράς.

Σε μια τέτοια συζήτηση, προφανώς πάντα θα υπάρχει η «γκρίνια» για το αν θα μπορούσαν να είναι έντεκα οι παίκτες, και προσωπικά θα πρότεινα να εξεταστούν περιπτώσεις όπως του Γιώργου Σιδέρη ή του Θωμά Μαύρου. Ωστόσο, αυτό αφορά αποκλειστικά το κριτήριο του συγγραφέα. Το δικό του «παιδί» έφτιαξε, αυτός επιλέγει, κι εμείς απολαμβάνουμε το αποτέλεσμα.

Στο εξωτερικό φυσικά βγαίνουν τα τελευταία χρόνια μεγάλοι παίκτες που μπορουν να συγκριθούν άνετα με Πελέ Μαραντόνα Κρόιφ κλπ, όπως ο Μέσσι και ο Ρονάλντο, που εκτός από γκολ ασίστ κλπ, και αγώνες σε υψηλό επίπεδο, έχουν και μεγάλη διάρκεια κάτι πολύ σημαντικό. Στην Ελλάδα όμως όπως σωστά επισημαίνει ο συγγραφέας οι μεγάλοι μπαλαδόροι σταματάνε, αν όχι στην περίοδο Τσάρτα και Καραπιάλη κάπου εκεί κοντά. Μετά τη δεκαετία του ‘80, χρειαζότανε και ένα «σκληρό» κοινωνικό backround,  για να μπορέσει ο παίκτης να κάνει ένα βήμα παραπάνω. Επίσης, μετά την εποχή Μποσμάν άλλαξε ακόμη περισσότερο το ποδόσφαιρο με την έκρηξη των ατζέντηδων καθώς επίσης και την εύκολη αλλαγή ομάδας, από τους παίκτες. Οι ποδοσφαιριστές που αναφέρει ο Παπαδάκης, έχουν ταυτίσει το όνομα τους με τα χρώματα κυρίως μιας ομάδας. Σήμερα ζούμε την εποχή των συμβολαίων.

Ο συγγραφέας έχει κάνει πραγματικά μια φοβερή δουλειά και είναι άξιος συγχαρητηρίων. Μου πήρε λίγο χρόνο να μελετήσω το βιβλίο το οποίο εκτός από τα πολύτιμα στοιχεία που παραθέτει, αποτελεί μέσα απο τις φωτογραφίες και ένα  «αποτύπωμα εποχής». Ακόμα και η γλώσσα στο απόκομμα της εφημερίδας, συγκινεί, όπως για παράδειγμα : «Ο ακατάβλητος Αθανάσιος Μπέμπης», η λέξη «ακατάβλητος» είναι μια λέξη που δυστυχώς δε χρησιμοποιείται συχνά σήμερα.

Συγχαίρω θερμά τον Γιώργο Πόλ. Παπαδάκη. Το βιβλίο «Οι εννέα κορυφαίοι Έλληνες ποδοσφαιριστές» από τις Εκδόσεις Δρόμων είναι ένα υπέροχο έργο, και του εύχομαι ολόψυχα να είναι καλοτάξιδο και να φτάσει σε όσο το δυνατόν περισσότερα χέρια.

(Η κριτική του Χρήστου Σωτηρακόπουλου, για το βιβλίο "9 κορυφαίοι Έλληνες ποδοσφαιριστές" αποτελεί απομαγνητοφώνηση από την συνέντευξη που έδωσε ο συγγραφέας Γιώργος Πολ. Παπαδάκης στον δημοσιογράφο (sport fm) τον Οκτώβριο του 2025. )

https://www.youtube.com/watch?v=h5W1XnB74KA&t=451s